Bài viết phân tích các dấu hiệu gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng từ thực tiễn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thông qua 10 chỉ báo rủi ro điển hình, đồng thời đề xuất mô hình kiểm toán hoàn thuế giá trị gia tăng dựa trên phân tích dữ liệu gồm sáu tầng liên hoàn, từ thu thập - chuẩn hóa dữ liệu đến kiểm tra chi tiết và thu thập bằng chứng kiểm toán. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng đối với Kiểm toán nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả kiểm toán hoàn thuế giá trị gia tăng trong điều kiện chuyển đổi số của quản lý thuế.

1. Quốc hội (2024), Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, ngày 26 tháng 11 năm 2024;
2. Quốc hội (2019), Luật Quản lý thuế 2019, ngày 13 tháng 6 năm 2019;
3. Chính phủ (2020), Nghị định số 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, ngày 19 tháng 10 năm 2020;
4. Bộ Tài chính (2021), Thông tư số 80/2021/TT-BTC hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế, ngày 29 tháng 9 năm 2021;
5. Kiểm toán nhà nước (2026), Hướng dẫn kiểm toán ngân sách địa phương, ngày 05 tháng 02 năm 2026;
6. Kiểm toán nhà nước (2022), Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2021, Hà Nội;
7. Kiểm toán nhà nước (2023), Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2022, Hà Nội;
8. Kiểm toán nhà nước (2024), Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2023, Hà Nội;
9. Kiểm toán nhà nước (2025), Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2024, Hà Nội;
10. Cao Tấn Huy và Đặng Anh Tuấn (2025), Ứng dụng phân tích dữ liệu lớn trong kiểm toán báo cáo tài chính: Bài học kinh nghiệm cho Kiểm toán nhà nước Việt Nam, Tạp chí nghiên cứu Tài chính kế toán, Kỳ 2 tháng 9 năm 2025, tr 35;
11. Lê Vũ Ngọc Thanh và Hoàng Trọng Hiệp (2020), Gian lập và kỹ thuật thực hiện gian lận đối với khoản mục doanh thu được kế toán theo IFRS, Tạp chí Kế toán và Kiểm toán, số 207 tháng 12 năm 2020;
12. OECD (2021), Tax Administration 2021: Comparative Information on OECD and Other Advanced and Emerging Economies. OECD Publishing retrieved from https://www.oecd.org/content/dam/ oecd/en/publications/reports/2021/09/tax-administration-2021_72b221d1/cef472b9-en.pdf;
13. OECD (2022), Technology Tools to Tackle Tax Evasion and Tax Fraud. OECD Publishing retrieved from https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2017/03/technology-toolsto-tackle-tax-evasion-and-tax-fraud_g1g77afa/g2g77afa-en.pdf;
14. INTOSAI (2020), Data Analytics Guidelines. INTOSAI Development Initiative retrieved from https://intosaicommunity.net/wp-content/uploads/2024/06/WGITA_Data_Analytics_Guideline_ Final_QAC.pdf.